Feeds:
Bài viết
Bình luận

Archive for the ‘Cảm nhận âm nhạc’ Category


Anh Còn Nợ Em

 

Trong phòng khách nhà tôi có trang bị hệ thống giải trí. Mỗi khi thấy trống trải hay có bạn bè, tôi bật karaoke trên mạng để hát chơi. Cháu nội gái tôi lúc ấy mới 3 tuổi hay quấn quít bên ông nội. Khi thấy ông nội rãnh, bé đến bên nội khẽ nói: “Ông nội! Karaoke anh còn nợ em”. Nhiều lần tôi hát bài này với bạn bè nên có lẽ bé “nhập tâm”. Có lần chị Yến bạn của bà nội đến chơi, bà nội khoe bài hát “Anh Còn Nợ Em” và chị yêu cầu tôi hát. Khi tôi hát xong, chị nói bé nhìn suốt ông nội khi ông hát, mắt xoe tròn, môi nhép nhép theo tiết tấu. Với tâm hồn trẻ thơ, có lẽ bé chưa cảm nhận lời hay của bài hát nhưng có lẽ cảm nhận được giai điệu mượt mà, lắng đọng của bài hát qua tiếng ca của ông mình.
Mỗi người đều có cảm xúc riêng khi nghe bài hát “Anh còn nợ em”. Với tôi, đây là bài hát trữ tình, sâu lắng, lời thơ, tiếng nhạc hòa quyện vào nhau tạo nên sự trầm bỗng diệu kỳ. Mỗi lần nghe các từ “Anh còn nợ em”, tôi cảm thấy lòng mình sâu lắng, có điều gì đó buồn man mác, bởi tôi đã từng “nợ” rất nhiều: “Nợ” chưa làm tròn chữ hiếu. “Nợ”, chưa chu toàn với những người đã đi qua và “nợ”… Bài hát tuy buồn, nhưng tôi vẫn thường hay nghe và hay hát.
Thường có người nói với tôi: “Anh (chị) còn nợ em”. Đó là những lời nói chân tình, biểu lộ tình cảm, sự biết ơn, trân trọng với những gì tôi đã giúp. Nhưng tôi nghĩ những việc tôi đã làm và chia sẻ cho họ là việc nhỏ, không nên bận lòng “Ai đã nợ ai”. Với tuổi này, còn giúp được nhau, đó là niềm vui chung. Còn đối với tôi, chuyện “nợ nần” trong tình yêu là điều phải có. “Cô ấy” và tôi là những người nợ lẫn nhau – “Anh còn nợ em và em còn nợ tôi” – Nợ tình, nợ nghĩa, thương yêu, chiều chuộng để gia đình luôn hạnh phúc. Nợ trong tình yêu là trách nhiệm của trái tim, tấm lòng và tự nguyện.
Chắc chắn nhiều cặp tình nhân thích bài hát này! Chàng trai nào lại khờ dại đến độ từ chối nếu mà người yêu thầm thì bên tai: “Anh còn nợ em, nụ hôn vội vàng, nụ hôn vội vàng, nắng chói qua song, Anh còn nợ em, con tim bối rối, Con tim bối rối, Anh còn nợ em”. Nợ kiểu này được lồng vào với âm điệu yêu thương qua dòng nhạc của Anh Bằng thì còn gì bằng. Nhưng có lẽ cũng từ nguyên tác bài thơ nên xuyên suốt ca khúc, câu hát “Anh còn nợ em” đã dẫn dắt người nghe cùng tác giả tìm lại cuộc tình đánh mất còn lẩn khuất nơi nào đó trong trái tim mình…
Ngay từ tựa đề ca khúc đã thu hút sự tò mò vốn có của bất kỳ ai, và dĩ nhiên cũng đoán biết được đây là món nợ tình yêu…
Tôi nghe ca khúc này qua nhiều giọng hát, và cảm nhận rằng trong trái tim mỗi người đều “vương nợ”, và món nợ này nhiều hay ít đều được thể hiện chính trong tiếng hát – tiếng lòng của riêng mình!
Đó là một cuộc tình tan vỡ, chia ly phải chăng cả hai cùng có lỗi? Và khi thời gian đưa chúng ta xa dần những kỷ niệm ngọt ngào, khi hương ngày cũ phôi pha, bao giận hờn yêu thương lắng đọng như những vùng xoáy lặn sâu dưới đáy biển đời thì chính lúc đó vết thương mơ hồ thuở nào lại bừng lên cơn đau nhức nhối. Nhưng, anh còn nợ em những gì để anh mãi hoài vương vấn khi dòng đời đã chia hai người hai lối?!
Anh nợ em từ những “dấu vết” bình thường trong cuộc sống nơi chúng mình đã từng qua… Đó là chiếc ghế đá công viên dãi dầu mưa nắng những chiều tà giữ chúng mình bên nhau, vô tư ngắm sắc vàng của từng chiếc lá rơi, xòe tay đón hạt mưa tinh khiết, trong veo như mắt em ngày ấy.
Anh nợ em dòng thời gian êm đềm chở theo mình bao lời yêu say đắm, con sông mang ánh chiều rực nắng thêm hồng đôi má thắm duyên. Chúng mình cùng ngắm cánh chim tung bay tìm về tổ ấm, và mái tóc em xõa làn hương huyền hoặc quấn quýt hồn anh ngọt cả giấc mơ dài.
Anh nợ em ánh trăng vàng lặng thầm soi lối, mỉm cười nhìn anh vụng về lần đầu ghé đóa môi em, hai trái tim hòa nhịp rung ngân bối rối trong chiếc hôn dịu say ngơ ngác vội vàng…
Anh nợ em cuộc tình để suốt đời mang nỗi niềm đau đáu ngóng trông về phương ấy một câu hỏi chạnh lòng: Em có hạnh phúc không?! Dòng lệ đắng đêm chia tay ướt nhòe lời giã biệt, một lần đã trót quay lưng là một đời đành đánh mất nhau rồi!
Anh còn nợ em… Ca khúc như không bao giờ khép lại trong câu hát buồn mênh mông hòa cùng giai điệu tiếc nuối xót xa! Anh nợ Em cứa vào lòng ta vết thương xưa quắt quay, đớn đau như thế.
Tóm lại, bài hát tuy buồn, tôi vẫn thích nghe, nhất là các từ “Anh còn nợ em”, một âm điệu sâu sắc như tí tách gieo vào lòng người những lời nói dịu dàng, gợi nhớ: “Em còn nợ anh” – “Anh còn nợ em” – “Ta còn nợ người”. Đó là cách giúp tôi nhìn lại mình và biết cân nhắc hơn trong cuộc sống..
ANH CÒN YÊU EM (thơ của Phan Thành Tài)
Anh còn yêu em như rừng lửa cháy
Anh còn yêu em như ngày xưa ấy
Chiều xuống mờ sương
Cửa đóng rèm buông
Gối kề bên gối
Môi kề bên môi
Anh còn yêu em đường xanh ngực nở
Anh còn yêu em lồng tim rạn vỡ
Bạch đàn thâu đêm
Bạch đàn thâu đêm
Thầm thì tóc rũ
Anh còn yêu em
Anh còn yêu em chênh vênh mi buồn, chênh vênh mi buồn,
Anh còn yêu em nụ hôn sim tím, áo nhàu qua đêm,
Anh còn yêu em buồm trăng giương cánh khi biển chiều lên,
Ôi biển chiều lên sóng xa êm đềm, sóng xa êm đềm.
Anh còn yêu em ngời trong giọt máu,
Anh còn yêu em bờ vai mười sáu,
Cánh môi thơm mềm, nồng nàn hương ấm, anh còn yêu em.

Read Full Post »


Thơ Tình Cuối Mùa Thu
Có những thứ đi qua cuộc đời, nhẹ nhàng và bình yên, không dấu vết, không mảy may kỷ niệm. Có những điều đi qua cuộc đời để lại những dấu ấn thật đậm nét. Nhớ về những điều đó là nhớ về cả một quãng ngọt ngào nhất của cuộc đời. Bởi thế nên nó được ta gìn giữ như báu vật, ta nâng niu, trân trọng như chính cuộc đời ta. Đó là những bức thơ tình. Bài thơ: “Thơ tình cuối mùa thu” của Xuân Quỳnh chính là nơi cất giữ những kỷ niệm như thế. Tình yêu mãnh liệt và thủy chung của người phụ nữ đa cảm, đa tình. Mở đầu với câu chữ rất “thơ”:
“Cuối trời mây trắng bay, Lá vàng thưa thớt quá, Phải chăng lá về rừng, Mùa Thu đi cùng lá.”
Tại sao nhà thơ lại chọn thời điểm cuối mùa thu? Và tại sao cứ phải là Thơ tình cuối mùa thu? Phải chăng vì mùa thu là mùa đẹp nhất trong năm. Và tình yêu trong mùa thu cũng đẹp nên thơ và lãng mạn như chính cái mùa quyến rũ ấy. Và khi sang mùa đông thì tất cả vẻ nên thơ và lãng mạn sẽ qua đi, tất cả sẽ “theo mùa đi mãi”, lá sẽ về rừng, dòng nước sẽ trôi ra biển cả. Cho nên thơ tình làm vào độ cuối thu thì cảm xúc càng có dịp thăng hoa.
Cái sắc thái cuối thu trong bài thơ như chứa đựng những dự cảm rất tinh tế của tâm hồn người phụ nữ:
“Mùa thu ra biển cả, Theo dòng nước mênh mông, Mùa thu vàng hoa cúc, Chỉ còn anh và em”
Vẫn là lá vàng, mây trắng, hoa cúc vàng; những hình ảnh muôn thưở như một hằng số của mùa thu nhưng từ thơ của nhà thơ Xuân Quỳnh có sức lay động lớn bởi sự trong sáng, chân thành. Nhà thơ không ngần ngại “để lộ mình” trước độc giả mà thốt lên một thán từ: thưa thớt quá, rồi tự vấn mình: phải chăng lá về rừng… Chính vì trong sáng và chân thật nên người đọc dễ hòa cùng dòng cảm xúc của bài thơ.
Mùa thu cũ, phải chăng là những mùa thu đã trôi qua khi tình yêu của anh và em bắt đầu chớm nở và tha thiết.
Xuân Quỳnh viết bài thơ này khi chị không còn ở tuổi đôi mươi nữa. Chị đã trở thành người phụ nữ trải nghiệm mọi biến động của cuộc đời. Tình yêu trong bài thơ không phải là tình yêu còn tươi mới của tuổi đôi mươi, mà là tình yêu đã chín, đã nếm trải:
“Chỉ còn anh và em, Là của mùa Thu cũ, Chỉ còn anh và em, Cùng tình yêu ở lại…”
Lời thơ càng nồng nàn, thiết tha như dẫn dụ người nghe lạc vào một thế giới khác, trái tim đang yêu của người phụ nữ. Những thổn thức và rung động đầy tinh tế nơi Xuân Quỳnh đã bộc bạch được hết những nỗi niềm của phái nữ. Những cung bậc của tình yêu: rung động, xao xuyến, nhớ nhung, nồng nàn, lo âu, hoài nghi, buồn nhớ… tất cả đều được trải lòng trong thơ. Có lẽ cảm xúc mùa ùa về trong mỗi người đậm nét nhất vẫn là lúc chớm mùa. Mùa thu với hơi may lạnh như đem về vẻ trầm tư cho không gian và lòng người. Trong mỗi người, ai cũng có những cảm thức về thời gian.
Ca khúc Thư tình cuối mùa thu được nhạc sỹ Phan Huỳnh Điểu phổ nhạc từ bài Thơ tình cuối mùa thu của Xuân Quỳnh qua sự thể hiện của rất nhiều nghệ sĩ đã từng làm xao xuyến bao trái tim người nghe. Người ta vẫn nói thơ và nhạc là hai người bạn tâm giao, dựa vào nhau để tồn tại quả là không sai. Trong thơ cũng phải có nhạc và ca từ cho nhạc cũng phải đậm chất thơ.
Và có phải vậy chăng, khi sự kết hợp tuyệt vời giữa thơ và nhạc đã làm nên một Thư tình cuối mùa thu nồng nàn và say đắm, lôi cuốn người nghe qua nhiều thế hệ, vang ngân cùng năm tháng trên những cuộc tình? Và để hôm nay, một ngày chớm thu vọng lại đâu đây “Thư tình cuối mùa thu”. Ca từ và giọng hát ngọt ngào cùng âm điệu Bắc Bộ đầy mê hoặc kia có thể kéo người ta về vùng hồi ức, chợt thấy mình khác lạ như lâu lắm rồi mới được rung động sau những tháng ngày vô cảm trước bộn bề công việc.
Khúc dạo đầu với những tiếng đàn trong trẻo, dìu dặt, sau đó âm hưởng vang dần, gấp vội đưa người nghe vào một không gian trữ tình của nhạc và thơ:
“Cuối trời mây trắng bay, Lá vàng thưa thớt quá, Phải chăng lá về rừng, Mùa Thu đi cùng lá.”
Mỗi khi nghe giai điệu tha thiết, trữ tình của bài hát, lòng người lại có gì xốn xang, mỗi người lại thấy tình yêu thật đẹp, tình yêu có sức mạnh vượt qua mọi cơn bão tố và thác lũ, vượt qua giới hạn về thời gian và chiếm lĩnh mọi không gian. Nhịp điệu bài hát cứ gấp dần, cao dần rồi vút lên trong đoạn cao trào.
Điệp khúc: "Chỉ còn anh và em, cùng tình yêu ở lại" ngân nga xuyên suốt bài hát, tạo thành một sợi dây niềm tin son sắt… Và dẫu cả khi có những cuộc tình, những "người yêu mới" đến và đi giữa đời ta, thì vẫn mặc định vẹn nguyên còn mãi một mùa thu ở lại trong lòng nhau, mùa thu mà nơi tim anh và em đã ngân nga, giao hòa những yêu thương chân thành đích thực.
Âm điệu của bài hát bất ngờ vút lên, như một niềm tin, như một lời khẳng định về một quy luật của tình yêu: Đi qua những bão gió, vượt qua trăm ngàn thác lũ đời người, tình yêu sẽ trở nên đẹp diệu kỳ, nồng nàn và ý nghĩa hơn, để lòng ta thêm yêu thương, trân trọng nhau cùng những thủy chung vững bền. Và khẽ khàng hát lên khúc tình với mùa thu:
“Tình ta như hàng cây, Đã yên mùa bão gió, Tình ta như dòng sông, Đã yên ngày thác lũ, Thời gian như ngọn gió, Mùa đi cùng tháng năm, Tuổi theo mùa đi mãi, chỉ còn anh và em, Chỉ còn anh và em, Cùng tình yêu ở lại…”
Dù thời gian có trôi nhanh như gió, dù mùa có tiếp mùa trôi qua, dù tuổi trẻ cũng theo mùa trôi qua, nhưng tình yêu của anh và em vẫn ở lại. Nhà thơ khẳng định lại một lần nữa: "Chỉ còn anh và em. Cùng tình yêu ở lại"…
Cao trào của nhịp điệu cũng là cao trào của cảm xúc. Cảm xúc của nhà thơ Xuân Quỳnh như hòa quyện làm một với cao độ của nhạc điệu cũa Phan Huỳnh Điểu. Nhịp điệu đang khoan thai bỗng dần dần vút cao như một lời khẳng định đầy sức mạnh nơi trái tim phụ nữ đang yêu.
Hai câu thơ cuối bài thơ vang lên như một tiếng reo. Bài thơ dừng lại ở đấy. Tưởng như là đột ngột. Tưởng như là hụt hẫng. Nhưng không! Cái tiếng reo vui ấy kết lại bài thơ chính là khẳng định sự vĩnh cửu của tình yêu.
Tình yêu đã được tiếp nối giữa các thế hệ. Có thể thế hệ của “anh” và “em” đã qua đi, “tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại” nhưng có bao đôi trẻ yêu nhau sẽ gắn bó thủy chung và sắt son qua những mùa thu mới, những vùng heo may mới, tiếp nối tình yêu của anh và em
Hai câu kết thúc bài thơ tạo ra hai giá trị vĩnh cửu của tình yêu. Giá trị riêng và giá trị chung. Giá trị riêng chính là tình yêu của anh và em, dù có thể đã lùi vào quá khứ nhưng những gì anh giành cho em và em giành cho anh sẽ còn mãi qua những mùa thu. Giá trị chung là tình yêu của biết bao thế hệ, biết bao đôi lứa yêu nhau sẽ còn mãi. Với Thư tình cuối mùa thu thì tình yêu trên trái đất này là bất diệt.
Mùa Thu nào rồi cũng đi qua, để nhường bước lại cho mùa Đông đang tới…Ai đó ơi ! Xin hãy dừng chân, nán lại vài giây phút, để đọc chút tình thư cuối mùa còn vương này nhé…
Tôi nhớ có một nhà văn Nga từng nói đại ý: Một tác phẩm nghệ thuật chân chính nằm ngoài định luật của sự băng hoại, chỉ mình nó không thừa nhận cái chết…
THƯ TÌNH CUỐI MÙA THU, dù là thơ, hay là nhạc, thì chính nó không bao giờ băng hoại,mãi mãi sống với thời gian, và mùa thu cũng thế, không bao giờ chết…

Read Full Post »


Đã lâu lắm rồi, tôi từng nghe đầu tiên là ca sĩ Thái Thanh, sau đó thì rất nhiều ca sĩ hát bài “Kiếp Nào Có Yêu Nhau”, thơ của văn sĩ Minh Đức Hoài Trinh; nhạc sĩ Phạm Duy phổ nhạc. Thậm chí, trong những lúc cảm hứng, tôi nhiều lần ôm đàn hát bài hát này, và lần nào tôi cũng cảm thấy xót xa…

Kiếp Nào Có Yêu Nhau
(Minh Đức Hoài Trinh)

 
Anh đừng nhìn em nữa
Hoa xanh đã phai rồi
Còn nhìn em chi nữa
Xót lòng nhau mà thôi.
Người đã quên ta rồi
Quên ta rồi hẳn chứ
Trăng mùa thu gãy đôi
Chim nào bay về xứ.
Chim ơi có gặp người
Nhắn giùm ta vẫn nhớ
Hoa đời phai sắc tươi
Đêm gối sầu nức nở.
Kiếp nào có yêu nhau
Nhớ tìm khi chưa nở
Hoa xanh tận ngàn sau
Tình xanh không lo sợ.
Lệ nhòa trên gối trắng
Anh đâu, anh đâu rồi
Rượu yêu nồng cay đắng
Sao cạn mình em thôi?

Và bài phổ nhạc của Phạm Duy

“Kiếp Nào Có Yêu Nhau”

Thơ Hoài Trinh
Nhạc Phạm Duy

Đừng nhìn em nữa anh ơi
Hoa xanh đã phai rồi
Hương trinh đã tan rồi

Đừng nhìn em,
đừng nhìn em nữa anh ơi
Đôi mi đã buông xuôi,
môi răn đã quên cười.

Hẳn người thôi đã quên ta
Trăng Thu gẫy đôi bờ
Chim bay xứ xa mờ.

Gặp người chăng,
gặp người chăng,
nhắn cho ta
Hoa xanh đã bơ vơ
đêm sâu gối ơ thờ.

Kiếp nào có yêu nhau
Thì xin tìm đến mai sau
Hoa xanh khi chưa nở
Tình xanh khi chưa lo sợ
Bao giờ có yêu nhau
Thì xin gạt hết thương đau
Anh đâu anh đâu rồi?
Anh đâu anh đâu rồi?

Đừng nhìn nhau nữa anh ơi
Xa nhau đã xa rồi,
quên nhau đã quên rồi

Còn nhìn chi,
còn nhìn chi nữa anh ơi
Nước mắt đã buông rơi
theo tiếng hát qua đời
Đừng nhìn nhau nữa… anh ơi!

Đây là một bài hát về tình yêu, một tình yêu bất thành. Những ngày tháng yêu đã xa dần thì đôi bên gặp lại nhau. Cũng muộn màng đấy, nhưng ở bài hát này, bên cạnh những nhớ nhung cảm xúc xưa dâng trào là những trăn trở của lý trí.

Mở đầu bài hát là tiếng kêu thảng thốt, như yêu cầu lại như van xin:

“Đừng nhìn anh nữa em ơi”

Tôi vẫn tự hỏi cái bối cảnh xảy ra cuộc giãi bày tâm sự này. Là cõi thực, cõi mộng hay cả hai? Có một cuộc gặp gỡ thực sự giữa hai con người này chăng? Hay chẳng qua chỉ là sự thương tưởng của một người hay rốt cuộc họ có tình cờ gặp lại nhau, nhưng tất cả những cảm xúc chỉ có thể thầm lặng xảy ra trong lòng nhau?

Là gì thì giữa họ là cả một sự ngăn cách tàn nhẫn của thời gian. Tất cả những gì đẹp nhất của một đời người dường như đã mất đi. Chính thời gian, sự xa cách, nỗi đau thầm lặng, khát khao vô vọng đã làm tàn úa cả những gì trinh nguyên nhất, xanh tươi nhất. Duy chỉ có tình yêu dành cho nhau thì vẫn tồn tại ở cõi sâu tâm hồn.

 “Hẳn người thôi đã quên ta”

Có thể thấy bài hát chứa đựng rất nhiều mâu thuẫn. Chính những mâu thuẫn này lại nói lên sâu sắc tình yêu thiết tha mà ít nhất của một người đã dành cho một người.

Đã đành bảo người: “Đừng nhìn nữa” nhưng lại đau buồn với ý nghĩ: “Hẳn người thôi đã quên ta”. Ý thức được sự tàn nhẫn của tháng năm, sự biền biệt của yêu thương, cũng hiểu rằng trong nhân thế này không có gì trường tồn. Chính vì vậy mà sự tiếc nuối, cảm giác đau thương xa cách càng dâng ngập lên trong trái tim.

Trong nỗi sợ quên nhớ, ta muốn nhờ cánh chim xa nhắn với người:

“Hoa xanh đã bơ vơ đêm sâu gối ơ thờ.”

Cũng là một cách khác để nói với người rằng, ta vẫn còn yêu người tha thiết. Bởi xa người, đời ta chỉ là những tháng năm dài cô đơn, chỉ là những chuỗi ngày lê thê mệt mỏi.

Trong nuối tiếc, dường như ta lại muốn cùng người hát tiếp bản tình ca. Nhưng đột nhiên từ những thang bậc cảm tính, lý trí bỗng dưng trở về và những suy tư luận lý xuất hiện thay thế cho những dằn vặt cảm xúc:

“Kiếp nào có yêu nhau
Thì xin tìm đến mai sau
Hoa xanh khi chưa nở
Tình xanh khi chưa lo sợ
Bao giờ có yêu nhau
Thì xin gạt hết thương đau”

  Đoạn này có thể cho thấy cái tính chất “muộn” của cuộc tình này, cái mà vì nó ở kiếp này họ đã không thể đi chung một con đường. Cho nên xin hẹn nhau ở một kiếp nào đó. Yêu thương mà không lo sợ. Yêu thương khi hãy còn thanh xuân tự do. Cũng xin rằng, những đau thương (nếu đã từng có) sẽ được gạt bỏ hết, để chỉ còn lại tình yêu trong hai trái tim. Để tình yêu được trọn vẹn là đúng nó.

Nhưng đã đành hẹn nhau ở một kiếp khác, mà trái tim yêu vẫn không thể không ngừng thổn thức và hoang hoải kiếm tìm bóng dáng người yêu:

“Em đâu em đâu rồi
Em đâu em đâu rồi?”

Nhạc lúc này chùng xuống. Những cảm xúc dồn nén nghẹn ngào.

Đừng nhìn nhau nữa em ơi
Xa nhau đã xa rồi, quên nhau đã (đã) quên rồi
Còn nhìn chi, còn nhìn chi nữa em ơi
Nước mắt đã buông rơi theo tiếng hát qua đời
Đừng nhìn nhau nữa… em ơi!”

  Đoạn cuối tiết tấu chậm lại, rồi dâng lên từ từ, rất mãnh liệt, dứt khoát mà đầy bi ai. Bởi những gì đẹp nhất đều không còn nữa, hương đã phai, sắc đã tàn, còn gì để mà đợi mong…

Tình yêu, cuối cùng chỉ còn là những giọt nước mắt đắng cay “buông rơi theo tiếng hát qua đời”

Read Full Post »

Older Posts »

%d bloggers like this: